Defensieweb wiki
Advertisement

fbffvvgvvggrfvrvrb.ckhcfnrgHet lemma Verraders en provocateurs in de Tweede Wereldoorlog behandelt personen die in de jaren 1940-1945 de Duitse bezetter hun diensten aanboden.

Het Nederlands verzet in de Tweede Wereldoorlog heeft veel te lijden gehad als gevolg van hun verraderlijke activiteiten. Zo'n verrader of provocateur werd door de Duitsers aangeduid als vertrouwensman (Vertrauensmann, of afgekort V-Mann). Dit waren geheime agenten of informanten die in de Tweede Wereldoorlog voor de Duitsers werkte.

Bekende V-Männer zijn bijvoorbeeld Anton van der Waals en Johnny de Droog. Een vrouwelijke V-Mann was Miep Oranje. Deze personen wisten vaak door te dringen tot het Nederlands verzet (ook bekend onder de namen 'illegaliteit' en 'ondergrondse'). De schade die zij hebben aangericht onder verzetsstrijders is groot geweest. Onder andere Johannes Post is door toedoen van een V-Mann in handen van de Duitsers gevallen en door een vuurpeloton geëxecuteerd. Men mag ook de 51 geheim agenten die in Nazi handen zijn gevallen in het beruchte Englandspiel niet vergeten ! Die mede door verraad door Anton van der Waals zijn omgekomen in onder andere Mauthausen. Na de oorlog zijn verschillende V-Männer ter dood veroordeeld. Miep Oranje is echter spoorloos verdwenen.

Belangrijkste verraders en provocateurs tijdens de Tweede Wereldoorlog
Werkelijke naam Leeftijd per 1-1-1944 Straf/levenseinde
Geesien Bleeker 24 Levenslang
Jan Boogaard 22 Doodstraf, uitgevoerd 1-3-1947
Gerardus C. van Bree 31 Levenslang
Jan H. Brouwer 32 Levenslang
Johannes M. de Droog 51 Waarschijnlijk zelfmoord
Rodin B.R. Jordens 24 Geliquideerd op 6-11-1943
Pieter van de Meer 24 Geliquideerd op 21-9-1944
Miep Oranje 23 Verdwenen
Matthijs A. Ridderhof 49 Doodstraf, uitgevoerd op 1-3-1947
Francois P. Vernet 38 Geliquideerd op 27-10-1943
Anton van der Waals 31 Doodstraf, uitgevoerd op 27-1-1950
Joseph H. van Wesemael 24 Mislukte liquidatie op 6-11-1943; verdwenen

Verschillende van deze landverraders hebben de dood van een groot aantal Nederlanders op hun geweten. Vooral infiltranten vormden een ernstige bedreiging voor het verzet. Na de oorlog is een aantal verraders veroordeeld in het kader van de bijzondere rechtspleging, soms tot de doodstraf. Enkele doodvonnissen werden echter in de jaren 50 omgezet in een gevangenisstraf, soms niet eens levenslang waardoor sommige veroordeelden na verloop van tijd weer vrij kwamen. Naar verluidt zou Koningin Juliana hier duidelijk invloed op hebben uitgeoefend. Anderen, vooral uit kringen van het voormalig verzet, betreurden deze gang van zaken. Per saldo verdient de bijzondere rechtspleging volgens velen daardoor geen schoonheidsprijs.

Advertisement