Defensieweb wiki
Advertisement
geschiedenis van het Romeinse Rijk

Roman Empire map

ca. 750 v. Chr. - 476 n. Chr.


voor de stad, zie gesch. van Rome

Portal Portaal Romeinse Rijk

Het Romeins Koninkrijk (ca. 800-510 v.Chr.) werd oorspronkelijk bestuurd door een Indo-Europese rex, die gekozen werd door de vergadering van weerbare mannen van Rome (curia). Deze bekleden de rex met het imperium (de hoogste macht (zowel militair als politiek)). Bovendien bezat de rex ook een religieuze functie. De ambtswoning van de rex was de regia. De rex werd in zijn regeringstaken bijgestaan door een raad van afgevaardigden uit de tribus (stammen) van Rome: de senatus.

Wanneer een rex overleed werd een interrex (een koning ad interim) aangesteld, die dan de verkiezing van een nieuwe rex moest regelen. Afkomst speelde - als we de legenden mogen geloven - geen rol, want er werden naast Romeinen, ook Latijnen en Etrusken verkozen tot rex.

Toen Rome echter een Etrusk tot koning koos - aldus de legende - werd de Etruskische invloed veel groter en het Etruskische idee van koningschap vond zijn ingang. De rex werd als het ware een Etruskische lucumo (cf. prins; condotieri). Ze brachten naast dit nieuwe concept van het koningschap ook de regalia van een lucumo mee naar Rome, zoals de sella curulis, de scipio (hoewel deze ook Romeins geweest kan zijn). Waar de Romeinse rex verantwoording moest afleggen aan het Romeinse volk, had de Etruskische lucumo absolute macht. De macht van de adel in de senatus werd hierdoor ingeperkt, wat moest leiden tot conflict. Volgens de legende zouden twee mannen die nauw verbonden waren met het koningshuis de revolutie geleid hebben en de Etruskische koning Tarquinius Superbus verdreven hebben nadat hij een groot deel van de senatoren had uitgemoorde en - de druppel die de emmer deed overlopen - zijn zoon zich vergrepen had aan de adellijke Lucretia.

Doordat men de rex verdreven had, ontstond er een machtsvacuüm dat opgevuld moest worden. In het begin werd dit waarschijnlijk opgevangen door de praetor maximus (een functie die al bestond in het Romeinse Koninkrijk) die het imperium overnam en de Rex Sacrorum voor religieuze zaken. Later zou het imperium gedeeld worden door twee consules.

Rome van oorsprong een door de Etrusken gestichte stad?[]

Bij dit alles moeten we bedenken dat Rome toen nog een klein stadstaatje was met een oppervlakte van minder dan 1.000 km² en enkele tienduizenden inwoners (voor het grootste deel kleine boeren).

Er bestaat ook een theorie, die onder historici vrij veel aanhang heeft, dat Rome als stad door de Etrusken is gesticht en dat alle koningen Etruskisch waren. De niet-Etruskische eerste koningen (de vier koningen voorafgaande aan Tarquinius Priscus) zouden dan een mythisch verzinsel zijn, dat door de gemengd Latijns-Sabijnse bevolking bedacht is na de verdrijving van (een groot deel van) de Etruskische heersende klasse.

Het is heel goed mogelijk dat de "bevrijding van het Etruskische juk" niet door de Indo-Europese bevolking uitsluitend op eigen kracht tot stand is gebracht, maar samenhing met een zware nederlaag die de Etrusken in diezelfde tijd leden tegen de Zuid-Italiaanse Grieken, waardoor de macht van de Etrusken in Italië een zware terugslag had gekregen.

Na de "bevrijding" hadden de Romeinen - volgens deze theorie - de behoefte om in hun "geschiedschrijving" de rol van de Etrusken bij de stichting van hun stadstaat te minimaliseren, maar zij slaagden er niet in om die helemaal uit te vlakken. Daarvoor was de herinnering aan de Etruskische koningen nog te sterk.

Zie ook[]

Advertisement