Defensieweb wiki
Advertisement

Richard Karl Freiherr von Weizsäcker (Stuttgart, 15 april 1920) is een Duits politicus. Hij was de zesde bondspresident en wordt beschouwd als een van de belangrijkste presidenten van het naoorlogse Duitsland. Verder is hij ook burgemeester van West-Berlijn (1981-1984) en volksvertegenwoordiger geweest.

In Nederland minder bekend is zijn oorlogsverleden. In ieder geval heeft zijn vader SS-generaal Ernst von Weizsäcker zich moeten verantwoorden voor het Neurenberger tribunaal. Opvallend was dat de verdediger niemand minder was dan zijn zoon Richard von Weizsäcker. Ondanks de verdediging van de latere bondspresident kreeg vader Von Weizsäcker 5 jaar gevangenisstraf. Belangrijk is zijn verhouding met Paus Pius XII in zijn tijd dat hij werkzaam was als ambassadeur bij de Heilige Stoel.

Van 1984 tot 1994 bekleedde hij het ambt van bondspresident, eerst nog alleen van het toenmalige West-Duitsland, na de val van de Berlijnse Muur ook dat van het verenigde Duitsland. Zijn toespraak op 8 mei 1985 tijdens de 40e verjaardag van het einde van de Tweede Wereldoorlog leverde hem groot internationaal respect maar ook kritiek uit conservatieve kringen op omdat hij de interpretatie van 8 mei als "de dag van de nederlaag" herbenoemde tot "dag van de vrijlating".

Enkele weken later, van 30 mei tot en met 2 juni, bracht hij, als tweede bondspresident na Gustav Heinemann, een staatsbezoek aan Nederland. In zijn tafelrede tijdens het galadiner in het Paleis op de Dam bracht Von Weizsäcker de Februaristaking in herinnering. "Meer dan tolerantie en gastvrijheid werd vereist toen de Duitse bezetter met de systematische vervolging van de grote en belangrijke joodse gemeenschap in Amsterdam begon. De staking van de Amsterdamse arbeiders, ambtenaren en professoren van februari 1941 zal haar ereplaats in de geschiedenis van de gewetensvolle solidariteit behouden"

Zijn deels scherpe kritiek op het partijenstelsel in het algemeen wordt ook vaak in verband gebracht met de koele persoonlijke relatie tussen Von Weizsäcker en de toenmalige bondskanselier Helmut Kohl. Von Weizsäcker was in 1989 de eerste Duitse president die in zijn ambt herkozen werd sinds Heinrich Lübke in 1964.

Von Weizsäcker is erelid van de Club van Rome. Op 24 mei 2008 ontving hij in Middelburg de Four Freedoms Award.

Richard von Weizsäcker stamt uit een adellijk geslacht, zijn grootvader was in 1897 in de (persoonlijke) adelstand verheven. In 1916 werd hem de (vererfbare) titel Freiherr verleend. Freiherr is de Duitse vertaling van baron. Richard was de jongere broer van natuurkundige en filosoof Carl Friedrich von Weizsäcker. Zijn vader was de SS-generaal Ernst von Weiszäcker, die in de laatste jaren van de tweede Wereldoorlog de functie kreeg van ambassadeur bij het Vaticaan.

Advertisement